De wetenschap achter SOL
We combineren wetenschappelijke methodiek met de praktijk van schoolontwikkeling. Drie samenhangende raamwerken helpen ons om eigenaarschap van leren te begrijpen, te meten en bespreekbaar te maken.
Het vijflagenmodel
Waar kijken we?
Eigenaarschap ontstaat niet op één plek. Het ontwikkelt zich op vijf niveaus tegelijk, van de persoonlijke ervaring van een leerling tot de maatschappelijke context van de school. Het vijflagenmodel helpt scholen om te begrijpen waar eigenaarschap zichtbaar wordt, en waar interventies effect kunnen hebben.
- A
De persoonlijke ervaring
Hoe ervaart de leerling het eigen leren? Flow, groeimindset, creativiteit, intrinsieke motivatie en psychologisch eigenaarschap.
- B
De persoonlijke context
Autonomie, verbondenheid, competentie en verwerving die het persoonlijke leerproces dragen.
- C
De leer context
Curriculum, didactiek, pedagogiek, leerrelatie, leerstrategie en leeromgeving.
- D
De school context
De zes schoolculturen, van formeel tot cultureel, die de gedeelde aannames van de school vormen.
- E
De maatschappelijke context
De onderwijskundige, sociale, historische, economische, politieke en filosofische context van de school.
Zes indicatoren van eigenaarschap
Wat meten we?
Met onze gevalideerde vragenlijst meten we zes wetenschappelijk onderbouwde indicatoren. Samen geven ze een concreet beeld van hoe eigenaarschap in een school wordt ervaren.
Flow
De mate waarin leerlingen opgaan in het leerproces en de tijd vergeten.
Creativiteit
De ruimte om eigen oplossingen te vinden en creatief te denken.
Constructief leren
Actief betekenis geven aan leerstof en eigen verbanden leggen.
Intrinsieke motivatie
Leren vanuit eigen nieuwsgierigheid en innerlijke drive.
Verantwoordelijkheid
Eigenaarschap nemen over het eigen leerproces en de uitkomsten.
Psychologisch eigenaarschap
Het gevoel dat de school ook van jou is, dat jouw stem ertoe doet.
De zes schoolculturen
Wat betekent het?
Het derde raamwerk is het taxonomiemodel van John MacBeath (2005). Zes schoolculturen, van formeel tot duurzaam verankerd, helpen scholen om hun eigen positie te bepalen en de gewenste richting te kiezen. De taxonomie ligt aan de basis van het bordspel We Own The School en wordt internationaal gebruikt in onderwijsonderzoek.
“Drie raamwerken, één geheel: het vijflagenmodel laat zien waar we kijken, de zes indicatoren wat we meten, en de zes schoolculturen geven betekenis aan wat we vinden. Samen vormen ze de basis voor schoolontwikkeling die werkt.”
Het 7D-model
De drie raamwerken hierboven beschrijven wat we onderzoeken. Het 7D-model beschrijft hoe we werken: een cyclisch procesmodel voor schoolontwikkeling, dat begint bij ambitie en eindigt in cultuur en kwaliteitszorg.
Ontwikkeld door SOL en Remind Learning samen, voortbouwend op de 5D-methodiek van Education Lab.
- 1
Drijfveer
Ambitie & richting
We starten bij richting en verlangen. Wat wil de school bereiken, en waarom doet dat ertoe?
- 2
Dialoog
Samen verkennen
In dialoog brengen we samen in beeld wat er al gebeurt en welke ervaringen gedeeld moeten worden om richting te kiezen.
- 3
Diagnose
Patronen zien
We onderzoeken patronen achter motivatie, eigenaarschap en organisatie. Data en praktijkervaringen helpen verder te kijken dan losse signalen.
- 4
Duiding
Richting kiezen
We verbinden inzichten, ervaringen en wetenschappelijke kennis tot een gedeeld verhaal dat keuzes legitimeert.
- 5
Design
Onderwijsontwerp
De gekozen richting wordt vertaald naar onderwijsontwerp en plannen die passen bij de school en de mensen die ermee gaan werken.
- 6
Doen
Praktijk maken
Verandering krijgt waarde in het doen. Teams voeren plannen uit, oefenen in de praktijk en stellen onderweg bij.
- 7
Duurzaamheid
Borgen & verdiepen
Ontwikkeling wordt onderdeel van routines, cultuur en kwaliteitszorg. Reflectie en evaluatie maken de verandering blijvend, en vormen het startpunt voor een nieuwe ambitie.
Het model is cyclisch: na de borging in fase 7 keert de aandacht terug naar fase 1, met een nieuwe ambitie als startpunt. Onderzoek en data lopen door alle fasen heen.
Bronnen
Het taxonomiemodel is gebaseerd op MacBeath, J. (2005). School inspection and self-evaluation: Working with the new relationship. Het kwaliteitsinstrument is gevalideerd op basis van Nederlands onderzoek naar eigenaarschap van leren in het voortgezet onderwijs. Het 7D-model bouwt voort op de 5D-methodiek van Education Lab.
Meer weten over de aanpak?
We lichten graag toe hoe deze raamwerken in jullie schoolcontext worden ingezet. Plan een vrijblijvend gesprek.